Box 3 belasting berekenen Nederland

Box 3 belasting berekenen voor 2026

Wilt u uw box 3 belasting berekenen, dan draait het om één centrale vraag: hoeveel belasting betaalt u over uw spaargeld en beleggingen? Deze rekentool geeft daar voor het belastingjaar 2026 een helder antwoord op. U vult uw banktegoeden, uw beleggingen en eventuele aftrekbare schulden in en geeft aan of u een fiscaal partner heeft. De tool laat vervolgens zien welk deel van uw vermogen belastingvrij blijft, hoe hoog het forfaitair voordeel is en welke box 3-belasting u ongeveer verschuldigd bent.

De uitkomst bestaat uit vier onderdelen: de geschatte box 3-belasting, het belastbaar vermogen dat als grondslag dient, het forfaitair voordeel waarover de heffing wordt berekend en de effectieve belastingdruk op uw totale bezittingen. Zo krijgt u in één oogopslag inzicht in uw positie, zonder dat u zelf met forfaitaire percentages en drempels hoeft te rekenen.

Hoe box 3 in 2026 werkt

Box 3 is de belasting op inkomen uit sparen en beleggen. De Belastingdienst kijkt daarbij niet naar uw werkelijke rente of koerswinst, maar gaat uit van een fictief, forfaitair rendement. Dat rendement wordt berekend over uw vermogen op de peildatum van 1 januari. Uw vermogen bestaat uit uw banktegoeden, uw beleggingen en overige bezittingen, verminderd met uw aftrekbare schulden.

Sinds 2023 geldt een overbruggingswet die met verschillende forfaitaire rendementen per vermogenscategorie werkt. Deze regeling loopt door in 2026 en vormt de basis van deze berekening. Er zijn drie categorieën: banktegoeden, overige bezittingen en schulden. Elke categorie heeft een eigen percentage. Voor banktegoeden geldt een laag, voorlopig percentage van ongeveer 1,28 procent, passend bij de lage spaarrente. Overige bezittingen, zoals aandelen, obligaties, een tweede woning of een uitgeleend bedrag, krijgen een percentage van 6 procent. Schulden verlagen het voordeel tegen een percentage van ongeveer 2,70 procent.

De berekening stap voor stap

De tool volgt de systematiek van de Belastingdienst in een aantal duidelijke stappen. Eerst worden uw banktegoeden en beleggingen bij elkaar opgeteld tot uw totale bezittingen. Daarvan worden uw aftrekbare schulden afgetrokken, wat de rendementsgrondslag oplevert. Vervolgens gaat het heffingsvrij vermogen eraf. In 2026 is dat 59.357 euro per persoon, en met een fiscaal partner telt die vrijstelling dubbel tot 118.714 euro. Wat overblijft is de grondslag sparen en beleggen: het deel waarover daadwerkelijk belasting wordt geheven.

Over uw volledige bezittingen berekent de tool daarna het forfaitair voordeel. Dat gebeurt door het rendement van elke categorie op te tellen: uw banktegoeden maal 1,28 procent, plus uw beleggingen maal 6 procent, min uw schulden maal 2,70 procent. De uitkomst gedeeld door de rendementsgrondslag geeft een effectief rendementspercentage. Dat percentage wordt toegepast op de grondslag sparen en beleggen, zodat het voordeel evenredig wordt toegerekend aan het belaste deel van uw vermogen. Ten slotte wordt dat voordeel belast tegen het box 3-tarief van 36 procent.

Waarom de verdeling spaargeld en beleggingen uitmaakt

Doordat elke categorie een eigen forfaitair rendement heeft, is de samenstelling van uw vermogen minstens zo belangrijk als de omvang ervan. Twee mensen met precies hetzelfde belastbare vermogen kunnen een verschillende box 3-belasting hebben, puur doordat de een vooral spaart en de ander vooral belegt. Beleggingen worden immers belast tegen 6 procent forfaitair rendement, terwijl banktegoeden slechts tegen ongeveer 1,28 procent worden aangeslagen.

In de tool voert u uw banktegoeden en beleggingen apart in. Verhoogt u het aandeel beleggingen, dan ziet u de geschatte heffing oplopen; verschuift u richting sparen, dan daalt de heffing. Dat maakt inzichtelijk waarom de mix tussen sparen en beleggen zo bepalend is voor uw box 3-belasting, los van uw beleggingsdoelen zelf. Ook het effect van schulden wordt zichtbaar, omdat die de grondslag én het forfaitair voordeel verlagen.

Een concreet voorbeeld

Stel, u heeft 40.000 euro aan banktegoeden en 60.000 euro aan beleggingen, geen schulden en geen fiscaal partner. Uw totale bezittingen zijn dan 100.000 euro. Daar gaat het heffingsvrij vermogen van 59.357 euro af, waardoor het belastbaar vermogen uitkomt op 40.643 euro. Het forfaitair voordeel over uw hele vermogen bedraagt 40.000 euro maal 1,28 procent plus 60.000 euro maal 6 procent, oftewel 4.112 euro. Dat is een effectief rendement van 4,11 procent.

Toegepast op de grondslag van 40.643 euro levert dat een forfaitair voordeel van ongeveer 1.671 euro op. Daarover betaalt u 36 procent belasting, wat neerkomt op een geschatte box 3-belasting van ongeveer 602 euro. De effectieve belastingdruk op uw totale bezittingen is in dit voorbeeld iets meer dan een half procent. Zou u hetzelfde bedrag volledig op een spaarrekening aanhouden, dan valt de heffing fors lager uit; zou u alles beleggen, dan loopt de heffing juist op.

Wanneer een berekening extra nuttig is

Een box 3-berekening is vooral waardevol op momenten waarop uw vermogen verandert. Denk aan het ontvangen van een erfenis of schenking, de verkoop van een woning, het aflossen van een lening of een grote overstap van sparen naar beleggen. Op zulke momenten kan uw positie ten opzichte van de vrijstelling verschuiven en kan de heffing merkbaar veranderen. Door vooraf te rekenen weet u waar u aan toe bent en voorkomt u verrassingen bij de aangifte.

Waar u op moet letten

De tool gebruikt de forfaitaire overbruggingsmethode van de Belastingdienst voor 2026. Er wordt dus gerekend met fictieve rendementen en niet met uw werkelijke rente of koersresultaat. In de praktijk kan uw feitelijke rendement hoger of lager liggen dan het forfait. Het percentage voor banktegoeden is bovendien voorlopig en wordt pas na afloop van het jaar definitief vastgesteld. Er loopt al enkele jaren rechtspraak over de vraag of heffing op basis van een forfait wel eerlijk uitpakt; via de tegenbewijsregeling kan uw werkelijke rendement in sommige gevallen lager uitvallen dan het forfaitaire.

Houd er verder rekening mee dat de peildatum 1 januari is: alleen uw vermogen op dat moment telt. Schulden zijn pas boven een drempel aftrekbaar, en de verdeling tussen fiscale partners kunt u in de aangifte optimaliseren. De uitkomst van deze tool is daarom een schatting die u helpt om uw positie te begrijpen en scenario's te vergelijken. Voor uw definitieve aanslag baseert u zich op uw aangifte inkomstenbelasting en, waar nodig, op advies van een belastingadviseur.

Deze informatie is algemeen van aard en vormt geen fiscaal of financieel advies.

Over deze tool: box 3 belasting berekenen

Box 3 belasting berekenen: gebruik deze tool voor een directe, nauwkeurige schatting. De cijfers volgen de officiële richtlijnen en worden bijgewerkt voor 2026. Pas de velden aan je situatie aan of bekijk al onze rekenmachines om je volgende stap te plannen.