Afkoop klein pensioen berekenen Nederland

Klein pensioen afkopen berekenen met deze tool

Wie in de loop van een loopbaan bij verschillende werkgevers pensioen opbouwt, houdt vaak een of meer kleine pensioenpotjes over. Met deze rekentool kun je snel klein pensioen afkopen berekenen: je controleert of jouw pensioen laag genoeg is om afgekocht te mogen worden en je ziet meteen wat je er netto aan overhoudt. Je vult het bruto jaarpensioen in, je marginale belastingtarief in box 1 en de afkoopfactor, en de tool toont de bruto afkoopsom, de belasting en de netto afkoopsom.

Het idee is om een abstracte pensioenvraag om te zetten in een concreet bedrag. In plaats van te gissen hoeveel een oud pensioenpotje oplevert bij afkoop, krijg je een heldere schatting die helpt bij het maken van een keuze tussen afkoop, laten staan of waardeoverdracht.

Wat is een klein pensioen?

Een pensioen heet klein wanneer het opgebouwde bruto bedrag per jaar onder een wettelijke grens blijft. Voor 2026 is die afkoopgrens vastgesteld op 632,63 euro bruto per jaar. Ligt jouw jaarlijkse pensioenaanspraak op of onder dat bedrag, dan valt het pensioen in de categorie klein pensioen en mag de pensioenuitvoerder het afkopen. Ligt het jaarpensioen boven de grens, dan blijft het een reguliere uitkering die je later maandelijks of jaarlijks ontvangt.

De grens gaat nadrukkelijk over het jaarbedrag, niet over de totale waarde van de aanspraak. Een pensioen van 500 euro per jaar is dus een klein pensioen, ook al is de contante waarde van al die toekomstige jaren bij elkaar een paar duizend euro. De tool toetst daarom precies dat jaarbedrag aan de afkoopgrens en geeft aan of afkoop is toegestaan.

De afkoopsom en de afkoopfactor

Bij afkoop wordt de toekomstige stroom van jaarlijkse uitkeringen omgezet in een bedrag ineens: de afkoopsom. Die afkoopsom wordt bepaald door het bruto jaarpensioen te vermenigvuldigen met een afkoopfactor. Die factor drukt uit hoeveel jaren pensioen als het ware in een keer worden uitgekeerd en houdt rekening met levensverwachting en rekenrente. Hoe hoger de factor, hoe hoger de bruto afkoopsom bij hetzelfde jaarpensioen.

In de tool staat de afkoopfactor standaard op 12, maar je kunt dit onder de geavanceerde opties aanpassen naar de factor die jouw uitvoerder hanteert. Zo sluit de berekening beter aan bij je eigen situatie. De werkelijke factor verschilt per fonds en per leeftijd, dus het is verstandig om de door je uitvoerder genoemde waarde in te vullen als je die kent.

Belasting in box 1

De afkoopsom is een uitkering ineens en wordt volledig belast in box 1, als inkomen uit werk en woning. Dat betekent dat het bedrag bij je overige inkomen van dat jaar wordt opgeteld en tegen je marginale tarief wordt belast. Het marginale tarief is het tarief van de hoogste schijf waarin je inkomen valt. Wie in een jaar al een hoog inkomen heeft, betaalt over de afkoopsom dus een hoger percentage dan iemand met een laag inkomen dat jaar.

In de rekentool vul je zelf je marginale tarief in. Standaard staat dit op 37 procent, wat past bij veel inkomens in de eerste en tweede schijf, maar je kunt het aanpassen naar bijvoorbeeld het toptarief als je inkomen daar bovenuit komt. De tool rekent de belasting eenvoudig uit als de bruto afkoopsom maal jouw tarief, en trekt dat af om de netto afkoopsom te tonen. Zo zie je in een oogopslag wat de fiscus meeneemt en wat er voor jou overblijft.

Omdat het tarief zo bepalend is, loont het soms om te kijken in welk jaar afkoop het gunstigst uitpakt. Val je volgend jaar in een lager tarief, bijvoorbeeld omdat je met pensioen gaat of minder gaat werken, dan kan het netto voordeliger zijn om de afkoop in dat jaar te laten plaatsvinden. De tool helpt je die verschillen snel door te rekenen door simpelweg een ander tarief in te vullen.

Automatische waardeoverdracht van kleine pensioenen

Sinds enkele jaren is de aanpak van kleine pensioenen veranderd. Pensioenfondsen kopen kleine pensioenen niet meer zomaar af, maar dragen ze bij voorkeur automatisch over naar de pensioenuitvoerder van je nieuwe werkgever. Deze automatische waardeoverdracht zorgt ervoor dat het geld gereserveerd blijft voor je pensioen en dat je opbouw niet versnippert over allerlei kleine potjes bij oude werkgevers. Je nieuwe uitvoerder telt het overgedragen pensioen op bij je lopende opbouw.

Afkoop komt vooral in beeld wanneer waardeoverdracht niet mogelijk is, bijvoorbeeld omdat je geen nieuwe pensioenregeling meer hebt of als zelfstandige verder gaat. In dat geval kan het pensioenfonds na verloop van tijd alsnog tot afkoop overgaan en het bedrag als afkoopsom uitbetalen. Deze tool is dan handig om te zien wat zo'n afkoop netto oplevert.

Zeer kleine pensioenen die vervallen

Er is nog een bijzondere categorie: het zeer kleine pensioen van minder dan twee euro bruto per jaar. Zulke minipensioenen vervallen automatisch en worden niet uitgekeerd of afgekocht. De reden is praktisch: de kosten van het beheren en uitbetalen van zo'n minimaal bedrag zijn hoger dan het bedrag zelf. De regeling voorkomt dat uitvoerders eindeloos piepkleine aanspraken moeten blijven administreren. De tool herkent deze grens en geeft aan dat afkoop dan niet aan de orde is omdat het pensioen vervalt.

Waar je op moet letten

De uitkomst van deze tool is een schatting. Het echte nettobedrag hangt af van je totale inkomen in het jaar van uitbetaling, de precieze schijven, eventuele heffingskortingen en de exacte afkoopfactor van je uitvoerder. Bovendien kan een afkoopsom invloed hebben op inkomensafhankelijke regelingen en toeslagen, omdat je inkomen dat jaar hoger uitvalt. Houd daar rekening mee voordat je een beslissing neemt.

Gebruik de berekening daarom als een goede eerste indicatie en niet als een bindend bedrag. Wil je zekerheid, vraag dan bij je pensioenuitvoerder de exacte afkoopsom en factor op en controleer de fiscale gevolgen bij de Belastingdienst of een adviseur. Zo maak je een weloverwogen keuze tussen afkoop, waardeoverdracht of het gewoon laten staan van je kleine pensioen.

Afkoop, overdracht of laten staan

Bij het afwegen van je opties helpt het om de drie routes naast elkaar te leggen. Afkoop levert direct geld op, maar kost belasting en verkleint je latere pensioeninkomen. Waardeoverdracht houdt het geld gereserveerd voor je pensioen en bundelt je opbouw op een plek, wat het overzicht vergroot. Laten staan betekent dat je het kleine pensioen ontvangt zodra de regeling ingaat, verspreid over kleine jaarlijkse bedragen. Welke keuze het beste past hangt af van je inkomen, je overige pensioen en je behoefte aan geld nu of later.

Door in deze tool verschillende bedragen, tarieven en afkoopfactoren in te vullen, zie je snel hoe gevoelig de netto uitkomst is voor elk van die aannames. Dat maakt het gesprek met je uitvoerder of adviseur concreter en helpt je om met cijfers in de hand een keuze te maken die bij jouw situatie past.

Over deze tool: klein pensioen afkopen berekenen

Klein pensioen afkopen berekenen: gebruik deze tool voor een directe, nauwkeurige schatting. De cijfers volgen de officiële richtlijnen en worden bijgewerkt voor 2026. Pas de velden aan je situatie aan of bekijk al onze rekenmachines om je volgende stap te plannen.