Familielening: maandlast en aflossingsschema Nederland

Wat de familielening-tool doet

Een familielening berekenen helpt u vooraf te zien wat een lening tussen familieleden maandelijks kost en hoeveel rente er in totaal betaald wordt. Deze tool vraagt om drie eenvoudige gegevens (het leenbedrag, de afgesproken jaarrente en de looptijd in jaren) en berekent direct de maandlast, de totale rente en het totaal betaalde bedrag. U kiest daarbij zelf of u annuïtair of lineair aflost, zodat u de twee vormen naast elkaar kunt zetten.

Een familielening is een lening binnen de familie, meestal van ouders aan een kind, waarbij het geleende geld met rente in maandelijkse termijnen wordt terugbetaald. Het is een aantrekkelijk alternatief voor een banklening: de rente kan gunstiger zijn, de voorwaarden zijn flexibel en de rente die de lener betaalt blijft binnen de familie in plaats van naar een bank te gaan. Toch is het een echte lening met echte verplichtingen, en de cijfers vooraf helder krijgen voorkomt spanningen later.

Familielening berekenen: zo werkt het

Bij een annuïtaire familielening betaalt u elke maand exact hetzelfde bedrag. Die vaste maandlast bestaat aan het begin vooral uit rente en later steeds meer uit aflossing. De formule zet de jaarrente eerst om in een maandrente door te delen door twaalf. Vervolgens wordt het leenbedrag vermenigvuldigd met die maandrente en gedeeld door één min de inverse van één plus de maandrente, verheven tot de macht van het aantal maanden. Het resultaat is de vaste maandlast die u tot de laatste termijn betaalt.

Bij een lineaire familielening lost u elke maand hetzelfde bedrag aan hoofdsom af (het leenbedrag gedeeld door het aantal maanden) en betaalt u daarbovenop rente over het restbedrag. Omdat dat restbedrag elke maand kleiner wordt, daalt de rente en dus de totale maandlast geleidelijk. De eerste maand is daarom het zwaarst. Deze tool toont bij een lineaire lening die eerste, hoogste maandlast, zodat u weet welk bedrag u aan het begin moet kunnen dragen.

Wanneer de rente op nul staat, wat bij een familielening soms wordt overwogen, is de maandlast simpelweg het leenbedrag gedeeld door het aantal maanden en is de totale rente nul. Let op: een rente van nul kan fiscaal als schenking worden gezien.

De rol van rente en looptijd

Twee knoppen bepalen wat u betaalt: de rente en de looptijd.

De rente is de vergoeding voor het uitlenen van het geld. Hoe hoger de rente, hoe groter het rentedeel in elke termijn en hoe hoger de totale kosten. Bij een familielening spreekt u de rente zelf af, maar dat betekent niet dat elk percentage mag. De Belastingdienst verwacht een zakelijke rente die aansluit bij wat een bank of andere geldverstrekker zou rekenen. Een rente die te laag is, kan als een schenking worden aangemerkt, met gevolgen voor de schenkbelasting.

De looptijd werkt in tegengestelde richting op de twee getallen die u interesseren. Een langere looptijd verdeelt de aflossing over meer termijnen: de maandlast daalt, wat het maandbudget verlicht. Maar omdat de rente langer doorloopt, stijgen de totale rentekosten. Een kortere looptijd doet het omgekeerde: hogere maandlasten, maar duidelijk minder rente in totaal. De juiste balans hangt af van wat de lener maandelijks kan dragen en van wat de familie als geheel wil.

Een concreet voorbeeld

Neem een familielening van 30.000 euro tegen 3% over 10 jaar, annuïtair afgelost. De maandlast komt uit op ongeveer 290 euro. Over tien jaar betaalt u dan zo'n 34.762 euro, waarvan bijna 4.762 euro rente. Kiest u bij hetzelfde bedrag, dezelfde rente en dezelfde looptijd voor lineair aflossen, dan begint u met een hogere maandlast van 325 euro, maar daalt die elke maand en betaalt u in totaal iets minder rente, ongeveer 4.538 euro.

Dit laat het kernverschil zien: lineair aflossen kost minder rente omdat u de hoofdsom sneller terugbrengt, terwijl annuïtair aflossen een voorspelbare, gelijkblijvende maandlast geeft. Voor een kind dat net begint met werken kan de vaste, lagere startlast van de annuïteit prettiger zijn; voor wie de eerste jaren ruimte heeft, is lineair op de lange termijn goedkoper.

Rente, totale kosten en totaal betaald

De tool laat drie getallen los van elkaar zien, die vaak door elkaar worden gehaald:

• De totale rente is de vergoeding voor de lening, oftewel het verschil tussen alles wat u terugbetaalt en het geleende bedrag.
• Het totaal betaald bedrag is de som die aan het einde van de looptijd is voldaan, hoofdsom inbegrepen.
• De aflossing per maand toont bij een lineaire lening het vaste aflosbedrag en bij een annuïtaire lening de aflossing in de eerste maand.

Deze getallen samen bekijken geeft een eerlijk beeld. Een lage maandlast kan een hoge totale rente verbergen als de looptijd lang is; een wat hogere maandlast over een kortere looptijd blijkt vaak de voordeligste keuze.

Waar u op moet letten bij een familielening

Een familielening is meer dan een rekensom. Leg de afspraken altijd vast in een schriftelijke overeenkomst: het bedrag, de rente, de looptijd, de aflosvorm en wat er gebeurt bij vervroegd aflossen of overlijden. Voor een lening waarmee de eigen woning wordt gefinancierd is die vastlegging bovendien een voorwaarde voor de hypotheekrenteaftrek, en moeten de gegevens bij de belastingaangifte worden doorgegeven.

Denk ook aan de fiscale kant. Bij een lening voor de eigen woning gelden dezelfde aflossings- en documentatie-eisen als bij een gewone hypotheek: annuïtair of lineair aflossen binnen dertig jaar. Een te lage of afwezige rente kan door de Belastingdienst als schenking worden gezien, wat schenkbelasting kan opleveren. Tegelijk mag u binnen de jaarlijkse vrijstellingen wel schenken, bijvoorbeeld door de rente deels terug te schenken, maar leg zoiets zorgvuldig en apart vast.

Houd tot slot de relatie in het oog. Geld lenen binnen de familie werkt het beste als de afspraken zakelijk en helder zijn, zodat niemand zich later overvallen voelt. Gebruik deze tool om vooraf verschillende bedragen, rentes en looptijden door te rekenen, en bespreek de uitkomsten openlijk voordat u tekent.

Tot besluit

Deze calculator geeft een schatting op basis van de waarden die u invult. Hij legt geen rente op en vervangt geen advies: de precieze fiscale behandeling hangt af van het doel van de lening en uw situatie. Gebruik de tool om een familielening te berekenen, annuïtair en lineair te vergelijken en de totale rentekosten in beeld te brengen. Raadpleeg voor de fiscale details de Belastingdienst of een adviseur, en leg de afspraken schriftelijk vast.

Deze informatie is algemeen van aard en vormt geen financieel advies.

Over deze tool: familielening berekenen

Familielening berekenen: gebruik deze tool voor een directe schatting op basis van de gegevens die je invoert. Pas de velden aan je situatie aan of bekijk al onze rekenmachines om je volgende stap te plannen.