BOR bedrijfsopvolging: schenken of erven onderneming Nederland

Wie een onderneming schenkt of nalaat aan een opvolger, loopt zonder vrijstelling het risico dat de schenk- of erfbelasting zo hoog uitvalt dat de opvolger het bedrijf moet verkopen om te kunnen betalen. De bedrijfsopvolgingsregeling (BOR) voorkomt dat, en deze tool rekent indicatief uit welk deel van de ondernemingswaarde vrijgesteld blijft.

Bedrijfsopvolgingsregeling berekenen met deze tool

Het overdragen van een onderneming aan de volgende generatie is een van de belangrijkste momenten in het leven van een ondernemer. Zonder fiscale faciliteit zou over de volledige waarde van het bedrijf schenk- of erfbelasting verschuldigd zijn, en dat kan zo hoog oplopen dat de opvolger het bedrijf moet verkopen of geld moet lenen om de belasting te betalen. De bedrijfsopvolgingsregeling, kortweg BOR, is bedoeld om dat te voorkomen. Deze tool vertaalt de kern van die regeling naar een indicatief bedrag: je vult de ondernemingswaarde in, kiest je relatie tot de schenker of erflater en geeft aan of je de onderneming erft of geschonken krijgt. Je ziet dan meteen welk deel is vrijgesteld, welk deel wordt belast en hoeveel de regeling je scheelt.

Het doel is om een ingewikkelde fiscale regeling begrijpelijk te maken. In plaats van te verdwalen in vrijstellingsgrenzen en tariefschijven krijg je een concreet beeld van de kosten van een overdracht en van het voordeel dat de BOR oplevert. Zo kun je beter voorbereid het gesprek met je adviseur ingaan.

Wat de bedrijfsopvolgingsregeling doet

De BOR stelt een groot deel van het ondernemingsvermogen vrij van schenk- en erfbelasting. De gedachte erachter is dat gezonde ondernemingen niet in gevaar mogen komen door de belasting die bij een overdracht ontstaat. Een bedrijf is immers geen spaarrekening: de waarde zit vaak vast in machines, voorraden, panden en goodwill, en is niet zomaar beschikbaar om er belasting mee te betalen. Door het overgrote deel van de waarde vrij te stellen, kan de opvolger het bedrijf voortzetten zonder dat de continuiteit in gevaar komt.

De regeling maakt onderscheid tussen echt ondernemingsvermogen en beleggingsvermogen. Alleen het ondernemingsvermogen komt in aanmerking voor de vrijstelling. Beleggingsvermogen dat in de onderneming zit, valt buiten de regeling en wordt gewoon belast. In deze tool ga je uit van de waarde van het kwalificerende ondernemingsvermogen; de scheiding tussen ondernemings- en beleggingsvermogen laat je aan een fiscalist over.

Hoe de vrijstelling wordt opgebouwd

De vrijstelling kent twee lagen. Tot een bepaalde grens is het ondernemingsvermogen voor honderd procent vrijgesteld. Dat betekent dat je over dat deel geen enkele belasting betaalt. In 2026 ligt die grens rond de anderhalf miljoen euro. Over het deel van de waarde boven die grens geldt een lagere vrijstelling van vijfenzeventig procent. Ook dat is nog steeds een fors voordeel, maar niet meer volledig.

Het samenspel van deze twee lagen bepaalt hoeveel van de onderneming uiteindelijk belast wordt. Bij een kleiner bedrijf onder de grens is vaak alles vrijgesteld en blijft er geen belast deel over. Bij een groter bedrijf boven de grens wordt een deel van de waarde alsnog in de heffing betrokken. De tool laat dat verschil helder zien met een verdeling tussen het vrijgestelde en het belaste deel.

Van belast deel naar verschuldigde belasting

Nadat het vrijgestelde deel is bepaald, blijft het belaste deel over. Daar gaat eerst nog de persoonlijke vrijstelling vanaf die hoort bij jouw relatie tot de schenker of erflater. Een kind heeft een hogere vrijstelling dan een derde die geen familie is. Wat na die vrijstelling overblijft, is het belastbare bedrag.

Over dat belastbare bedrag wordt vervolgens het progressieve tarief van de schenk- of erfbelasting toegepast. Dat tarief kent twee schijven: een lager percentage tot een grensbedrag en een hoger percentage over alles daarboven. Voor een kind zijn de percentages het laagst, voor een kleinkind hoger en voor derden het hoogst. De tool loopt netjes door beide schijven heen en telt de bedragen bij elkaar op tot de verschuldigde belasting. De uitkomst is indicatief en bedoeld om een orde van grootte te geven.

Het voordeel van de regeling zichtbaar

Om te laten zien hoeveel de BOR echt oplevert, berekent de tool ook de belasting die je zou betalen zonder de regeling. In dat scenario wordt de volledige ondernemingswaarde, na aftrek van alleen de persoonlijke vrijstelling, belast tegen hetzelfde progressieve tarief. Het verschil tussen die belasting zonder regeling en de belasting met regeling is de besparing die de bedrijfsopvolgingsregeling je oplevert.

Dat verschil is vaak groot. Doordat het overgrote deel van het ondernemingsvermogen is vrijgesteld, valt de daadwerkelijke belasting doorgaans veel lager uit dan wat zonder de regeling verschuldigd zou zijn. Juist dat maakt de BOR zo waardevol bij familieoverdrachten. De tool zet beide bedragen naast elkaar zodat je in een oogopslag ziet wat de regeling waard is.

Voorwaarden waar je op moet letten

De regeling is genereus, maar niet vrijblijvend. Er gelden voorwaarden waaraan je moet voldoen om de vrijstelling te behouden. Zo moet de schenker of erflater de onderneming een aantal jaren hebben gedreven voordat wordt overgedragen, en moet de opvolger het bedrijf na de overdracht ook een aantal jaren voortzetten. Wordt aan die eisen niet voldaan, dan kan de vrijstelling geheel of gedeeltelijk vervallen en volgt alsnog een aanslag.

Daarnaast is de scheiding tussen ondernemings- en beleggingsvermogen belangrijk. Alleen het echte ondernemingsvermogen kwalificeert. Bij bedrijven met veel liquiditeiten of vastgoed dat als belegging geldt, kan een deel van de waarde buiten de regeling vallen. De tool gaat ervan uit dat de ingevoerde waarde volledig kwalificeert en geeft daarmee een indicatief maximaal voordeel.

Voor wie deze tool bedoeld is

• Ondernemers die nadenken over de overdracht van hun bedrijf aan een kind of opvolger
• Bedrijfsopvolgers die willen begrijpen wat een overname fiscaal betekent
• Familiebedrijven die een schenking of vererving in fases willen plannen
• Adviseurs en klanten die samen de orde van grootte van een overdracht willen verkennen

Hoe je er het meeste uit haalt

Vul eerst de realistische waarde van het kwalificerende ondernemingsvermogen in en kies de juiste relatie. Vergelijk daarna de uitkomst voor schenken en voor erven, en experimenteer met verschillende waarden om te zien waar de honderdprocentgrens en de vrijstelling boven de grens het verschil maken. Zo krijg je gevoel voor het effect van de regeling op jouw situatie.

Gebruik de uitkomst als vertrekpunt voor een gesprek met een fiscalist of estate planner. Een echte overdracht vraagt om een waardering, een toets van de voorwaarden en een planning over meerdere jaren. De tool helpt je die stap voor te bereiden met een helder, indicatief beeld.

Dit is algemene informatie om te plannen en te vergelijken en vormt geen financieel of fiscaal advies. De uitkomst is indicatief.

Over deze tool: bedrijfsopvolgingsregeling berekenen

Bedrijfsopvolgingsregeling berekenen: gebruik deze tool voor een directe, nauwkeurige schatting. De cijfers volgen de officiële richtlijnen en worden bijgewerkt voor 2026. Pas de velden aan je situatie aan of bekijk al onze rekenmachines om je volgende stap te plannen.