Excessief lenen bij de eigen bv (dga) Nederland

Als directeur-grootaandeelhouder lijkt lenen van je eigen bv aantrekkelijker dan dividend uitkeren, omdat een dividend direct belast wordt in box 2 en een lening op het eerste gezicht niets kost. Sinds de Wet excessief lenen bij eigen vennootschap is aan die route een grens gesteld, en deze tool rekent uit of je over die grens heen gaat en hoeveel belasting je over het bovenmatige deel verschuldigd bent.

Excessief lenen bij je eigen bv berekenen

Als directeur-grootaandeelhouder is het verleidelijk om geld uit je eigen bv te lenen in plaats van dividend uit te keren. Over een dividend betaal je immers direct belasting in box 2, terwijl een lening op het eerste gezicht niets kost. Sinds de Wet excessief lenen bij eigen vennootschap is die route echter begrensd. Deze tool berekent indicatief of je boven de leendrempel uitkomt en hoeveel box 2-heffing je over het bovenmatige deel verschuldigd bent.

Je vult je totale schuld aan de bv in, de vrijgestelde eigenwoningschuld en eventueel de schuld van je fiscale partner. De tool bepaalt vervolgens je relevante schuld, het bovenmatige deel boven de drempel en de heffing die daarover in box 2 wordt geheven. Zo krijg je snel inzicht in een risico dat voor veel dga's onzichtbaar blijft tot de aangifte.

Waarom deze regeling bestaat

Vroeger konden dga's belasting vrijwel onbeperkt uitstellen. In plaats van winst als dividend uit te keren, waarover box 2-heffing verschuldigd is, leenden zij grote bedragen van de eigen vennootschap. Dat geld kon privé worden gebruikt zonder dat er direct belasting werd betaald. De schuld bleef staan, soms tientallen jaren, en de heffing werd tot in de verre toekomst uitgesteld.

De wetgever vond dit onwenselijk en voerde daarom de Wet excessief lenen in. De kern is eenvoudig: leen je meer dan de drempel bij je eigen bv, dan wordt het meerdere behandeld alsof je het als dividend had uitgekeerd. Over dat fictieve voordeel betaal je box 2-heffing, ongeacht of je daadwerkelijk dividend opneemt. Zo wordt langdurig belastinguitstel via de lening tegengegaan.

Wat de relevante schuld is

De berekening begint bij je relevante schuld. Dat is niet zomaar je rekening-courant, maar het totaal van alle schulden die je aan je eigen bv hebt. Daar telt de schuld van je fiscale partner aan dezelfde vennootschap bij op, want de drempel geldt gezamenlijk. Ook schulden van bepaalde verbonden personen kunnen meetellen.

Van dat totaal wordt de kwalificerende eigenwoningschuld afgetrokken. Heb je bij de bv een lening voor je eigen woning die aan de fiscale voorwaarden voldoet, dan valt die schuld buiten de regeling. De gedachte is dat de eigenwoningschuld een normale, maatschappelijk aanvaarde financiering is en geen vorm van belastinguitstel. Wat overblijft na aftrek van de eigenwoningschuld is je relevante schuld, en die wordt getoetst aan de drempel.

Van drempel naar heffing

Zodra de relevante schuld bekend is, vergelijkt de tool die met de drempel. Blijf je eronder, dan is er geen bovenmatig deel en geen heffing. Kom je erboven, dan is alleen het deel boven de drempel bovenmatig. Het is dus niet zo dat de hele schuld wordt belast; alleen het excessieve stuk telt.

Over dat bovenmatige deel wordt de box 2-heffing berekend. Box 2 kent een progressief tarief met twee schijven: over het eerste deel geldt een lager percentage en over het meerdere een hoger percentage. De tool past deze schijven toe over het bovenmatige deel en telt de uitkomst op tot de verschuldigde heffing. Het effectieve tarief laat zien welk gemiddeld percentage je per saldo over het hele bovenmatige deel betaalt; dat ligt tussen het lage en het hoge schijftarief in.

Voor wie is deze tool bedoeld

• Directeuren-grootaandeelhouders die een aanzienlijke rekening-courant of lening bij hun bv hebben
• Dga's met een eigenwoningschuld bij de bv die willen zien welk deel van hun schuld buiten de regeling valt
• Ondernemers die dividendbeleid plannen en willen weten of aflossen of uitkeren gunstiger is
• Adviseurs die snel een indicatie van de mogelijke box 2-heffing willen geven aan een klant

Waar je op moet letten

De uitkomst is indicatief. De tool gaat uit van een eenvoudige toets: relevante schuld min drempel, progressief belast in box 2. In de praktijk spelen er nuances. De kwalificatie van de eigenwoningschuld luistert nauw, en niet elke lening voor een woning valt automatisch onder de uitzondering. Ook de positie van verbonden personen en de exacte peildatum kunnen de uitkomst beïnvloeden.

Een belangrijk punt is dat een bedrag dat in een eerder jaar al is belast, niet nogmaals in de heffing wordt betrokken. De tool rekent per peilmoment en houdt geen historie bij. Gebruik de uitkomst daarom als signaal en als eerste inschatting van je risico, niet als definitieve aanslag.

Hoe haal je er het meeste uit

Vul je werkelijke schuldposities zo nauwkeurig mogelijk in en let goed op de eigenwoningschuld, want die maakt vaak een groot verschil. Speel daarna met de bedragen om te zien hoeveel je zou moeten aflossen om onder de drempel te komen. Zo kun je bepalen of het gunstiger is om af te lossen, dividend uit te keren of de schuld gedeeltelijk om te zetten.

Bespreek de uitkomst met je accountant of belastingadviseur voordat je actie onderneemt. Rond de jaarwisseling is dit extra relevant, omdat de peildatum meestal aan het einde van het jaar ligt en tijdig aflossen heffing kan voorkomen.

Dit is algemene informatie om te plannen en te vergelijken en vormt geen financieel advies. De uitkomst is indicatief.

Zo beperkt u de heffing

Wilt u de heffing over bovenmatig lenen voorkomen, dan zijn er verschillende routes. De meest directe is de schuld aan uw bv terugbrengen tot onder de drempel van vijfhonderdduizend euro voor de peildatum van 31 december. Dat kan door af te lossen met privevermogen, door dividend uit te keren en daarmee de rekening-courant te verrekenen, of door een deel van de schuld om te zetten in een zakelijke financiering bij een bank. Houd er rekening mee dat een dividenduitkering zelf ook in box 2 wordt belast; het kan lonen om de aflossing over meerdere jaren te spreiden zodat u niet onnodig in de hoogste box 2-schijf terechtkomt.

Een tweede aandachtspunt is de eigenwoningschuld. Alleen leningen voor de eigen woning waarvoor de bv een hypotheekrecht heeft gevestigd, vallen buiten de drempel. Zonder dat hypotheekrecht telt ook de woningschuld mee voor de berekening. Laat daarom bij een lening voor de eigen woning bij de eigen bv altijd een recht van hypotheek vastleggen. Ten slotte geldt de drempel per fiscaal partner gezamenlijk: partners delen een drempel van vijfhonderdduizend euro en tellen hun schulden bij elkaar op. Een tijdige planning rond de peildatum voorkomt zo een onverwachte aanslag in box 2.

Over deze tool: excessief lenen eigen bv

Excessief lenen eigen bv: gebruik deze tool voor een directe, nauwkeurige schatting. De cijfers volgen de officiële richtlijnen en worden bijgewerkt voor 2026. Pas de velden aan je situatie aan of bekijk al onze rekenmachines om je volgende stap te plannen.