IOAZ-uitkering berekenen Nederland

IOAZ uitkering berekenen met deze tool

Je IOAZ uitkering berekenen hoeft niet ingewikkeld te zijn. De IOAZ, voluit de Inkomensvoorziening Oudere en gedeeltelijk Arbeidsongeschikte gewezen Zelfstandigen, is een aanvulling voor oudere zelfstandigen die hun bedrijf beëindigen omdat het te weinig oplevert om van rond te komen. De hoogte hangt vooral af van je leefsituatie en van het eigen inkomen dat je nog hebt. Deze tool brengt beide samen: je kiest of je alleenstaand bent of gehuwd dan wel samenwonend, geeft eventueel je eigen inkomen en pensioenvoorzieningen op, en ziet meteen de bruto IOAZ-uitkering per maand, het bedrag per jaar en de resterende vrijstellingsruimte voor je pensioen.

Het doel is om een ingewikkelde regeling om te zetten in concrete cijfers. In plaats van te gissen wat je van de gemeente kunt verwachten, krijg je een heldere orde van grootte die helpt bij het plannen van je budget en het voorbereiden van een aanvraag.

Wat is de IOAZ

De IOAZ is een regeling voor oudere gewezen zelfstandigen. Ben je 55 jaar of ouder en stop je met je bedrijf omdat je er te weinig mee verdient, dan kun je onder voorwaarden een beroep doen op de IOAZ. De uitkering vult je inkomen aan tot het sociaal minimum dat bij jouw leefsituatie hoort. Zo voorkomt de regeling dat oudere ondernemers die hun bedrijf noodgedwongen staken, zonder inkomen komen te zitten in de jaren voor hun AOW.

Om in aanmerking te komen moet je een aantal jaren als zelfstandige hebben gewerkt en voldoende uren hebben gemaakt. Ook moet aannemelijk zijn dat je bedrijf te weinig oplevert om van te leven en dat dit in de toekomst zo blijft. De gemeente voert de IOAZ uit en beoordeelt of je aan alle voorwaarden voldoet. Deze tool berekent alleen de hoogte van de uitkering, niet of je recht hebt.

De grondslag per leefsituatie

De IOAZ werkt met vaste normbedragen, de grondslag genoemd. Zo'n grondslag is het bedrag waar je in een bepaalde leefsituatie recht op hebt als je verder geen inkomen hebt. De IOAZ gebruikt dezelfde grondslagen als de IOAW, de regeling voor oudere werkloze werknemers. Daardoor zijn de bedragen voor een alleenstaande en voor een paar in beide regelingen gelijk.

Per 1 juli 2026 is de grondslag voor een alleenstaande ongeveer 1.669,24 euro bruto per maand. Voor gehuwden of samenwonenden is de grondslag ongeveer 2.172,30 euro bruto per maand voor beide partners samen. De grondslagen volgen het wettelijk minimumloon en worden elk half jaar aangepast, op 1 januari en op 1 juli. Deze bedragen zijn bruto en exclusief het vakantiegeld dat je daarnaast opbouwt. De tool gebruikt precies deze grondslagen als vertrekpunt en past de juiste grondslag toe zodra je je leefsituatie kiest.

De rol van je leefsituatie

Je leefsituatie bepaalt welke grondslag geldt. Een alleenstaande krijgt een lagere grondslag dan een paar, omdat iemand die alleen woont niet de mogelijkheid heeft om vaste lasten zoals huur, energie en verzekeringen te delen. Bij gehuwden of samenwonenden gaat de regeling ervan uit dat de partners samen een huishouden voeren en de kosten delen, waardoor de gezamenlijke grondslag lager ligt dan twee keer de grondslag voor een alleenstaande.

In de tool kies je met een eenvoudige keuze tussen alleenstaand en gehuwd of samenwonend. De berekening schakelt dan automatisch naar het juiste normbedrag. Zo zie je meteen het verschil dat je leefsituatie maakt voor de hoogte van de uitkering.

Eigen inkomen wordt gekort

De IOAZ is bedoeld als aanvulling tot het sociaal minimum. Dat betekent dat je eigen inkomen op de uitkering wordt gekort. Heb je nog inkomsten uit een resterende activiteit, loon uit werk of een andere uitkering, dan wordt dat bedrag van de grondslag afgetrokken. Wat overblijft, is je IOAZ.

De tool laat dit mechanisme direct zien. Als je een bedrag invult bij eigen inkomen per maand, wordt dat van de grondslag afgehaald en zie je de resterende uitkering. Is je eigen inkomen even hoog of hoger dan de grondslag, dan blijft er geen IOAZ over en toont de tool nul. Het staafdiagram zet de grondslag naast de uitkering, zodat je in een oogopslag ziet hoeveel van de grondslag als IOAZ overblijft na korting van je inkomen.

Voor zelfstandigen die hun bedrijf niet volledig beëindigen maar op kleine schaal doorgaan, gelden bijzondere regels voor het meetellen van winst. Ook voor het inkomen van een partner hanteert de gemeente eigen regels. De tool gaat uit van volledige korting van het opgegeven inkomen, wat de meest voorzichtige schatting geeft.

Vrijstelling voor eigen pensioenvoorzieningen

Een belangrijk verschil met de gewone bijstand is dat de IOAZ een ruime vrijstelling kent voor je eigen pensioenvoorzieningen. Waar je bij de bijstand eerst je vermogen moet opmaken, mag je bij de IOAZ een fors bedrag aan opgebouwde pensioenvoorzieningen houden. Per 1 juli 2026 is die vrijstelling ongeveer 175.022 euro.

Blijft de waarde van je eigen pensioenvoorzieningen onder die grens, dan hoef je die niet eerst aan te spreken voordat je recht op IOAZ hebt. Zit je erboven, dan telt het meerdere mee als inkomen dat wordt omgerekend naar een jaarlijkse korting. De tool laat zien hoeveel vrijstellingsruimte je nog overhoudt door je pensioenvermogen af te trekken van de vrijstelling. Zo zie je meteen of je binnen de grens blijft of dat een deel van je pensioen wordt meegeteld.

Bruto, netto en vakantiegeld

De bedragen die de tool toont zijn bruto en exclusief vakantiegeld. Over de IOAZ bouw je vakantiegeld op, dat maandelijks wordt gereserveerd en meestal in het voorjaar in een keer wordt uitbetaald. Op je bruto uitkering worden nog loonheffing en premies ingehouden. Je netto uitkering ligt daardoor lager dan het brutobedrag dat de tool laat zien.

Dit onderscheid is nuttig voor je budget. Gebruik het brutobedrag om de omvang van de uitkering te begrijpen en het effect van je eigen inkomen te zien, en houd er rekening mee dat het bedrag op je rekening netto lager uitvalt en dat het vakantiegeld apart komt.

Voor wie is deze tool bedoeld

• Oudere zelfstandigen van 55 jaar of ouder die overwegen hun bedrijf te beëindigen
• Gewezen ondernemers die willen inschatten waar ze recht op zouden kunnen hebben
• Wie een aanvraag voorbereidt en vooraf een orde van grootte wil kennen
• Iedereen die het effect van eigen inkomen en pensioenvoorzieningen op de IOAZ wil begrijpen

Waar je op moet letten

Het gaat om een schatting. De IOAZ-grondslagen worden door de overheid vastgesteld en periodiek aangepast. De tool werkt met de bedragen voor 2026, maar bootst niet elke bijzondere situatie na. Je werkelijke uitkering kan afwijken door de manier waarop winst uit een resterende activiteit meetelt, door het inkomen van een partner, door een pensioenvermogen boven de vrijstelling of door individuele afspraken met je gemeente.

Ook de vraag of je aan alle voorwaarden voldoet, valt buiten deze berekening. Recht op IOAZ hangt af van je leeftijd, je arbeidsverleden als zelfstandige en de vraag of je bedrijf werkelijk te weinig oplevert. Hangt een beslissing af van het exacte bedrag, bevestig dat dan bij je gemeente. Gebruik het resultaat als startpunt om je situatie te begrijpen, niet als definitieve toekenning.

Dit is algemene informatie om te plannen en te vergelijken en vormt geen financieel advies.

Over deze tool: IOAZ uitkering berekenen

IOAZ uitkering berekenen: gebruik deze tool voor een directe, nauwkeurige schatting. De cijfers volgen de officiële richtlijnen en worden bijgewerkt voor 2026. Pas de velden aan je situatie aan of bekijk al onze rekenmachines om je volgende stap te plannen.